5 oktober 2018 - Voordracht 'Over het einde van de Eerste Wereldoorlog' (Pieter Trogh)

Op vrijdag 5 oktober konden wij onze kennis bijschaven omtrent een toch wel belangrijke fase van de Eerste Wereldoorlog: het Eindoffensief en de Wapenstilstand. Pieter Trogh, al meerdere jaren wetenschappelijk medewerker aan het In Flanders Fields Museum, was de spreker en dus konden wij wel verwachten dat hij sprak met kennis van zaken.

Al tijdens de laatste tien dagen van augustus 1918 was het hoofdzakelijk de BEF van Haig die in Noord-Frankrijk de Duitse frontlijn kon doen opschuiven. Belangrijke plaatsen die werden veroverd: de streek van Arras, het gebied rond de stad Albert en de Somme. Ondertussen waren ook Amerikaanse eenheden op het oorlogstoneel verschenen. Ze kwamen al in de loop van 1917 op het vasteland, maar hadden nog maanden tijd nodig om te trainen, kennis te nemen van de situatie, … Pas in de loop van 1918 zouden ze worden ingezet. Hun eerste successen behaalden ze in de Maas-Argonne streek.

Het Belgische leger, dat na de Slag bij de IJzer in 1914 quasi niet meer aan de oorlog deelnam en zeker niet werd ingezet tijdens de grote slagen om Verdun en de Somme (1916) en Passendale (1917), kon bij dit eindoffensief niet meer afzijdig blijven. Naar het einde van september vocht men nog verwoed verder in de Noord-Franse gebieden, maar belangrijk is ook dat de Ieperboog geleidelijk werd opgeruimd en daar had het Belgische leger met drie divisies, onder de leiding van koning Albert I, een belangrijk aandeel in: Langemark en Poelkapelle, Passendale, Broodseinde en Zonnebeke.

Bij het Duitse opperbevel en ook bij de Duitse keizer die in Spa verbleef, drong het stilaan door dat de oorlog niet meer kon worden gewonnen. In de onderhandelingen, de vele telefoongesprekken die onder de geallieerden werden gevoerd, werd uitgezien naar een wapenstilstand. Die werd ondertekend op 11 november in de Franse stad Compiègne.

De oorlog nam een einde, maar vergeten wij niet dat de laatste drie maanden van de oorlog voor ontzettend veel slachtoffers hebben gezorgd, veel bloed hebben vergoten. En van de terugtrekking van de Duitse troepen is het bekend dat West- en Oost-Vlaamse burgers uit hun huizen werden gejaagd, in oostelijke richting en dat hun huizen gewoon werden vernield.

Een vredesconferentie in Versailles zou heel wat artikelen uitschrijven, maar hebben die tot een duurzame vrede geleid? 

(Philippe Barbez)